Engelli Bireylere Yönelik Afet Farkındalık Eğitim Modülü Çalıştayı Tamamlandı

Epilepsi ve Yaşam Derneği Başkanı Ebru Öztürk, Engelli Bireylere Yönelik Afet Farkındalık Eğitim Modülü Geliştirme Çalıştayı 20-22 Nisan tarihlerinde AFAD, Kızılay, İçişleri Bakanlığı iş birliği ile engelli bireylerin afet zamanlarında nasıl desteklenmesi gerektiğine dair, Eskişehir yolu üzerinde bulunun AFAD Genel Müdürlüğünde gerçekleştirildi. Katılımcı olduğum program ile ilgili genel bir bilgilendirme yapacağım.

Başkanı Ebru Öztürk, AFAD Genel Merkezinde gerçekleşen çalıştayda, ilk gün AFAD Başkanı Ali Hamza Pehlivan her bir katılımcı ile tanıştı ve daha sonra programın açılışı yaptı. Öğleden sonra farklı masalarda, farklı engellilik durumları için oturumlar başlatıldı… Erişebilirlik, yapılanma ve planlamanın önemli olduğu belirtilirken; konuşmaya başlama hitabı güzeldi; ‘iyiliğin engel tanımayan neferleri’…

Çalıştay görme, duyma, ortopedi, zihinsel, otizm, ilk yardım, süreğen hastalıklar olmak üzere 7 bölümden oluşuyordu. Her bölümde 10’ar kişilik gruplar vardı. Bu grupların çok geniş bir kısmı AFAD, Kızılay, farklı bakanlıklarda çalışan yetkililer idi. Bazı STK başkanları ile üniversitede bu konuda öğretim görevlisi olan uzmanlar da vardı.

3 ayrı bölümden ve 6 oturumdan oluşan bir çalıştay idi…

1)Afet öncesinde neler yapılmalı?

2)Afet sırasında neler yapılmalı?

3)Afet sonrasında neler yapılmalı?

Afetlerle ilgili her branş kendi konusunda bilgilendirmeler yapıyordu… Tabi görme, duyma, otizm, ortopedi tek konuyu içeriyordu; bu nedenle daha kesin sonuçlar ortaya çıkacaktı. Zihinsel engelliler biraz daha geniş çaplı olsa da birkaç hastalığı kapsıyordu. Süreğen hastalıklar ise çok geniş kapsamlı idi.. Bu nedenle daha geniş kapsamlı düşünülmesi gerekiyordu. Bu nedenle daha kesin sonuçtan çok, daha geniş kapsamlı sonuçlar yazılmalı idi…. İlk yardım bölümü ise, her masayı ziyaret ederek, masada alınana kararlara istinaden; farklı rahatsızlıklar için ne yapılmasını önerdiklerini öğreniyorlardı…

Konular aynıydı ama herkes kendi masasına göre değerlendirme yapıyordu.. Afet durumunda internetle, internet çekmiyorsa telefonla, telefon çekmiyorsa konuşmayla, ses duyulmuyorsa bazı nesnelerle duyurarak (metale vurmak gibi) nasıl ulaşalım, nasıl yaralananı taşıyalım, dijital cihaz çalışmıyorsa ne yapılacak, elektriğe bağlı yani enerji devamlılığı olması gereken cihazlar için ne gibi tedbirler alınmalı (solunum cihazı için jeneratör gibi), toz-duman etkisi varsa korunma şekli (tülbent, atkı gibi), nefeste zorlanması durumu (paket üfleme) gibi farklı konuları ele aldık.

Bileklik, dövme, parmak izi, yüz tanıma ve pikrokrom (DNA Koruma) önemli ama ülkemizde pikrokrom yok denilerek, renk haritası ile hangi rahatsızlıkların nerelerde yoğun olduğunun saptanmasının önemli olacağı belirtildi Bir diğer sorun da ilaç! Çünkü belirli bir süre için ilaç yazılıyor ve o süre dolmadan tekrar ilaç yazılmıyor. Özellikle yeşil reçete olan ve para versek de alınması mümkün olmayan ilaçlar için, afet durumlarını içeren bir düzenleme olması gerektiği belirtildi. Afet esnasında deprem gibi durumda yerin altında, sel gibi durumda uzak bir yerin üstünde olan ve ulaşılmaya çalışılan kişilere verilecek psikolojik destek ile depremden sona verilecek psikolojik destek konuları da ele alındı. Kronik hastalıklarda neler yapılabileceğine dair bilgi verilirken, gerçekleşecek epilepsi nöbetleri için ilk yardım konusunda bilgi verildi ve kamu spotu olan video gösterildi.

Her an için hazır bir çanta olması ve bunların çıkışa yakın yer olan portmanto gibi yerlerde bulunması gerektiği ve bu çantadaki ilaçların birkaç ayda bir yenilenmesi, AFAD’ın telefonla eğitim ve e mesaj gönderimi konusunda bir çalışma yapması önerinde bulunuldu İlaç bilgi kartının önemine dikkate çekildi. Bazı kişilerin birçok rahatsızlığı ve ilaçları olduğu için, tüm bilgilen karta yazılmasının zor olduğu için, QR kodu önerisinde bulunuldu Yine bazı süreğen hastalığı olanların ilaçları (insulin gibi) soğuk yerde saklanması gerektiği için, onların çantalarında kırılan buz olması tavsiye edildi. (Kırılan buz, kırıldıktan sonra etkisini gösterir.) Özel diyeti olanların da ayrıca afet çantasında yiyeceğini bulundurmalı kanaati oluştu. Çikolata, şeker gibi şeyler de gerekli durumlarda kan şekerini yükseltir; bu da diğer bir önemli konu. Çantada bulunmasında fayda var…

Ayrıca afette kriz anında ailelere verilen bilgilerin önemine dikkat çekildi ve ailelerle görüşürken sakin davranılmasının önemli olduğu konusu ele alındı. Psikolojik destek ile ilgili neler söylenme(me)li konusunda bilgi verildi. Fiziksel veya ruhsal hastalığı olanlar için o çantada mutlaka ilaç, sağlık kartı, (duyma engelliler gibi durumlarda) pil, fener olması gerektiği konularına dikkat çekildi.

Çok detaylı hazırlanmış bu sorulara her grup kendi çapında, kendi penceresinden bakarak yanıt verdi.  Kısaca bir beyin fırtınası gerçekleştirildi. Her türlü afetlere yakın olan, deprem bölgesinde bulunan bir ülke için, yapılması gereken çalışmayı, güzel bir program dahilinde gerçekleştirildi.  Umarım bu öğrendiklerimizi uygulamamız gerekmez ama gerekirse ne yapacağını bilmek çok önemli… Afet esnasında değil saatler, dakikalar; hatta saniyeler hayat kurtarır. Programı hazırlayanlara da, katılanlara da teşekkürler…

Ebru ÖZTÜRK

Epilepsi ve Yaşam Derneği Yönetim Kurulu Başkanı