Yaz Aylarında Tansiyon Şikâyetlerine Dikkat

Yaz aylarında hava sıcaklığının ve nem oranının artması, vücudun sıvı ve mineral dengesini etkileyebilir. Özellikle hipertansiyon, kalp-damar veya böbrek hastalığı bulunanlar, ileri yaştaki bireyler ve düzenli ilaç kullananlar sıcak havalardan daha fazla etkilenebilir.

Vücut, sıcak havalarda ısısını düşürmek amacıyla terlemeyi artırır ve cilt damarlarını genişletir. Terlemeyle birlikte sıvı ve mineral kaybı meydana gelebilir. Bu durum, özellikle yeterli su tüketilmediğinde veya uzun süre güneş altında kalındığında tansiyonun düşmesine, baş dönmesine, halsizliğe ve bayılma hissine yol açabilir. Bazı kişilerde ise sıcak hava, stres, aşırı kafein tüketimi, düzensiz ilaç kullanımı veya eşlik eden sağlık sorunları nedeniyle tansiyon değerlerinde yükselme ya da belirgin dalgalanmalar görülebilir.

Hipertansiyon çoğu zaman belirgin bir şikâyete neden olmaz. Bu nedenle tansiyon hastalarının yalnızca belirtilere göre hareket etmemesi, ölçümlerini düzenli olarak takip etmesi önemlidir. Baş dönmesi, bayılma hissi, çarpıntı, nefes darlığı, göğüs ağrısı, görmede değişiklik, olağan dışı halsizlik veya bilinç bulanıklığı gibi yakınmalar dikkate alınmalıdır. Baş ağrısı, kulak çınlaması ve burun kanaması ise yalnızca yüksek tansiyona özgü belirtiler değildir; farklı nedenlerle de ortaya çıkabilir.

Tansiyon doğru şekilde ölçülmeli

Tansiyon ölçümünden önce en az beş dakika dinlenilmeli; son 30 dakika içinde egzersiz yapılmamalı, sigara ve kafein tüketilmemelidir. Ölçüm sırasında sırt desteklenmeli, ayaklar yere basmalı, bacak bacak üzerine atılmamalı ve kol kalp seviyesinde tutulmalıdır. Uygun büyüklükte manşeti bulunan, üst koldan ölçüm yapan doğrulanmış bir cihaz tercih edilmelidir.

Tek bir yüksek veya düşük ölçüm her zaman ciddi bir sorun olduğu anlamına gelmez. Olağan dışı bir değer saptandığında kişi birkaç dakika dinlendikten sonra ölçümü tekrar etmeli ve sonuçları kaydetmelidir. Tekrarlayan belirgin değişikliklerde hekime başvurulmalıdır.

Sıcak havalarda nelere dikkat edilmeli?

Günün en sıcak saatlerinde uzun süre doğrudan güneş altında kalınmamalı; mümkün olduğunca serin, gölgeli veya iyi havalandırılan ortamlar tercih edilmelidir. Açık renkli, hafif ve bol kıyafetler giyilmelidir.

Fiziksel aktivite tamamen bırakılmamalıdır. Ancak yürüyüş ve egzersizler sabah erken veya akşam saatlerine alınmalı; çok sıcak ve nemli günlerde egzersizin süresi ve şiddeti azaltılmalıdır. Aktivite sırasında sık aralıklarla mola verilmeli ve vücudun verdiği uyarılar dikkate alınmalıdır.

Yeterli su tüketimi, sıcak havalarda sıvı kaybını önlemek açısından önemlidir. Bununla birlikte kalp yetmezliği, ileri böbrek hastalığı veya sıvı kısıtlaması gerektiren başka bir sağlık sorunu bulunan kişiler, içmeleri gereken günlük sıvı miktarını kendi kararlarıyla artırmamalı ve hekimlerinin önerisine göre hareket etmelidir.

Hazır ve işlenmiş gıdalar, aşırı tuz, fazla miktarda kafein ve alkol tansiyon kontrolünü olumsuz etkileyebilir. Ancak yoğun terleme yaşayan kişilerin de gelişigüzel tuz veya elektrolit takviyesi kullanması doğru değildir. Özellikle kalp ve böbrek hastalarının bu tür ürünleri kullanmadan önce hekimlerine danışmaları gerekir.

İlaçlar kendi kararıyla değiştirilmemeli

Bazı tansiyon ilaçları, özellikle idrar söktürücüler, sıcak havalarda sıvı kaybı, tansiyon düşüklüğü ve elektrolit bozukluğu riskini artırabilir. Buna rağmen tansiyon ilacı kullanan kişilerin ilaçlarını kendi kararlarıyla azaltması, artırması, düzensiz kullanması veya bırakması uygun değildir.

Yaz aylarında tekrarlayan baş dönmesi, bayılma hissi, olağandan düşük tansiyon değerleri veya belirgin tansiyon yükselmeleri ortaya çıkarsa ilaçların ve sıvı tüketiminin yeniden değerlendirilmesi için hekime başvurulmalıdır.

Hangi durumlarda acile başvurulmalı?

Ani başlayan şiddetli göğüs ağrısı, nefes darlığı, bilinç bulanıklığı, konuşma bozukluğu, yüzde kayma, kol veya bacakta güçsüzlük, bayılma ya da görmede ani kayıp gibi belirtiler acil değerlendirme gerektirir.

Tansiyonun 180/120 mmHg veya üzerinde ölçülmesi durumunda birkaç dakika dinlenildikten sonra ölçüm tekrarlanmalıdır. Değer hâlâ bu düzeydeyse sağlık kuruluşuyla iletişime geçilmelidir. Bu değerlere göğüs ağrısı, nefes darlığı, görme değişikliği, konuşma bozukluğu, uyuşma veya güçsüzlük gibi belirtiler eşlik ediyorsa vakit kaybetmeden 112 aranmalıdır.

Yaz aylarında tansiyon dengesini korumanın temel yolu; yeterli ve kişiye uygun sıvı tüketmek, aşırı sıcaktan korunmak, ilaçları düzenli kullanmak ve tansiyon ölçümlerini doğru biçimde takip etmektir.

Uzm.Dr.Muhammed Cabir ÖZDEMİR- Dahiliye Uzmanı